Na podstawie: Krechevsky, I. (1936). Brain mechanisms and variability: I. Variability within a means-end-readiness. Jour. Comp. Psychol., 23, 121-138

1936 rok, Uniwersytet Chicagowski.

Doniesienia, zarówno z obszaru badań klinicznych człowieka, jak i badań z udziałem zwierząt, wskazują, że uszkodzenia obszarów korowych mózgu zwiększają stereotypowość zachowania. Przykładowo pacjenci z uszkodzeniami „sprzeciwiają się jakimkolwiek zmianom w rytmie aktywności i chętnie oraz efektywnie pracują nad zadaniami wymagającymi niewiele więcej poza ciągłymi powtarzanymi ruchami (s. 122)”

Krechevski bada wpływ lezji kory mózgu szczurów na zróżnicowanie wzorców zachowania podczas „rozwiązywania” nowego problemu.

Problemem postawionym przed szczurami jest nauczenie się drogi przez labirynt Dashiella. Jak widać na rysunku przez labirynt prowadzi wiele dróg, ale jeśli tylko zwierzę będzie poruszało się w odpowiednim kierunku, każda z nich będzie tak samo czasochłonna – będzie wymagała przejścia przez 6 „jednostek”.

Zwierzęta miały możliwość przejść przez labirynt 15 razy, raz dziennie. Oznacza to, że maksymalnie mogły „rozwiązać” ten problem na 15, równie efektywnych , sposobów – podążając codziennie inną drogą.

Oczywiście zwierzęta mogły też popełniać błędy. „Błędem” byłoby każdy skręt prowadzący do oddalenia się od wyjścia, lub wejście w ślepą uliczkę.

Zwierzęta podzielone zostały na grupę kontrolną i grupę poddaną uszkodzeniom kory mózgu (do 30%). Zwierzęta z grupy kontrolnej, nie poddanej lezji kory, już w trzecim dniu badania (trzecie przejście przez labirynt) popełniały średnio poniżej jednego błędu przy przejściu przez labirynt. Ok 6-7 dnia średnia spadła prawie do 0, nie myliły się już wcale. Zwierzęta kontrolne szybko odkryły „ogólny sposób” przejścia przez labirynt – poruszanie się do przodu w odpowiednim kierunku.

Zwierzęta z grupy poddanej lezji dopiero ok 11 sesji uzyskały średni poziom błędu w granicach 1 i nie spadł on już poniżej tego poziomu. Oznacza to, że dla nich „rozwiązanie” było relatywnie trudne. Wielkość lezji (ubytku) danego zwierzęcia korelowała pozytywnie z liczbą popełnianych błędów (r=0,74).

Kolejna analiza dotyczyła zróżnicowania wybieranych rozwiązań problemu. Brano pod uwagę różnorodność dróg przejścia przez labirynt przez to samo zwierzę w różnych dniach, analizując jedynie przejścia bezbłędne.

Grupa kontrolna średnio prezentowała 5,46 różnych ścieżek, grupa z lezją jedynie 3. Korelacja ujemna między liczbą ścieżek, a wielkością lezji: r = -,63. Grupa kontrolna “rozwiązywała” ten sam problem na więcej sposobów.

Ostatnia analiza to liczba zmian w kolejnych dniach między jednym sposobem, a drugim. Można to traktować jako miarę różnorodności zachowania przy rozwiązywaniu problemu, chęć testowania alternatywnych hipotez. Po raz kolejny lepiej wypadają szczury kontrolne.

Szczury kontrolne wykonały średnio 5,77 zmian trasy, szczury z lezją jedynie 2,19 zmian.

Lezje u szczurów wykonywane były w różnych miejscach kory, nie zanotowano jednak związku między miejscem uszkodzenia, a wynikami zachowania zwierzęcia. Jest natomiast korelacja między wielkością uszkodzenia i zachowaniem.

Podsumowanie:
na podstawie badania 56 zwierząt podzielonych na grupę kontrolną (n=26) i eksperymentalną (n=30) stwierdzono:

• Zwierzęta z relatywnie niewielką lezją kory wykazują znaczne ubytki w umiejętności wykonywania prostych generalizacji reakcji (rozwiązywania problemu przestrzennego);
• Oprócz tego zwierzęta te wykazują spadki w umiejętności generowania i testowania różnorodnych „hipotez” rozwiązania tego problemu.
• Zwierzęta kontrolne szybko „łapią” rozwiązanie problemu i testują różnorodne strategie jego rozwiązania, pomimo posiadania jednej strategii prawidłowej już w 2-3 dniu badania.