Wreszcie zabrałem się do pożytecznej pracy. Koniec z beztroską zabawą!

Burghardt przytacza klasyfikację zabawy zaproponowaną przez jedną z ikon dziedziny, czyli Briana Suttona-Smitha. Bawić można się na 7 sposobów.

Zabawa to postęp. Zabawa jest adaptacją, niezbędnym elementem rozwoju. Prowadzi do usprawniania, ćwiczenia umiejętności niezbędnych w dorosłym życiu. Bawią się głównie dzieci. Rozwijają w ten sposób motorykę, procesy poznawcze i emocjonalne. Uczą się socjalizacji. Ten rodzaj zabawy u zwierząt będzie łączył się z eksploracją, poznawaniem środowiska i nabywaniem umiejętności kontrolowania swojego zachowania w nowym otoczeniu – w poprzednim wpisie widać tego typu związek. W tej chwili jest to najczęściej rozpatrywany kontekst zabawy.

Zabawa to przeznaczenie. Zabawa jest rozumiana jako egzystencjalny optymizm i duża tolerancja niepewności. Zabawa ma tutaj swoją mroczną stronę łączącą się z animizmem, loterią, chaosem, nierealistycznymi oczekiwaniami i masochizmem psychicznym. W ten sposób bawią się hazardziści. Zabawa “z przeznaczeniem” przypomina jedną z kategorii zabawy zaproponowaną przez Rogera Callois [za wikipedią]

alea (los) – to kategoria zabaw związanych z przypadkiem. Bawiący się mają takie same szanse na początku, jednak w czasie zabawy (gry) nie tyle zdają się na swoje umiejętnoiści, co na zrządzenie losu. Np.: „entliczek-pentliczek”, orzeł czy reszka, zakłady, ruletka, różne rodzaje loterii

Zabawa to władza. Ten typ jest reprezentowany przez gry strategiczne lub oparte na umiejętnościach, gdzie efektem jest zwycięstwo i podniesienie statusu gracza. Dzieci bawią się w zapasy, współzawodniczą podczas zawodów. U dorosłych ten typ zabawy widać w polityce, dyplomacji i na wojnie. U Rogera Callois będzie to [za wikipedią]

agon (współzawodnictwo) – należą tu gry i zabawy oparte na wyłonieniu zwycięzcy. Każdy z bawiących się (osób / zespołów) ma identyczne szanse na początku zabawy i jest zobowiązany do przestrzegania określonych reguł. W dążeniu do wygranej bardzo liczą się umiejętności zawodników.

Zabawa to kształtowanie tożsamości. Zabawa jest widziana w kontekście wspólnoty. Jest to pierwotna zabawa społeczeństw. Wspólne zgromadzenia, rytuały, parady, festiwale, zgromadzenia, zabawy taneczne. Wspólne święta i obchodzenie rocznic. William James pisze o tej wyjątkowej zabawie jako ważnej charakterystyce ludzkich społeczeństw i podstawie wspólnego działania – odnośnik.

 

Zabawa to wyobraźnia. Zabawa jest widziana jako transformacja. W przypadku zwierząt jest to transformacja zachowania objawiająca się nadmiernie ekspresywnymi ruchami, samo utrudnianiem, przestawieniem kolejności zachowań. U ludzi jest to korzystanie z fantazji, symboliki, kreatywności. U Rogera Callois będzie to coś w stylu [za wikipedią]

mimicry (naśladowanie) – przynależą tu zabawy oparte o granie jakiejś roli, udawanie kogoś innego. Podporządkowanie się ścisłym regułom nie jest tak istotne; ważniejsza jest wyobraźnia i wczucie się w inną osobę. Do dziecięcych zabaw w naśladowanie należą: zabawy “w dom”, “w lekarza”. Elementami związanymi z naśladownictwem w przypadku zabaw mogą być: iluzjonizm, bawienie się lalką, przebieranie, przedstawianie sztuk widowiskowych.

Zabawa to ja. Zabawa jest widziana jako szczytowe doznanie. Zabawa wiąże się z pozytywnymi emocjami, afektem, relaksem i optymizmem. Tendencja do bawienia się jest indywidualną cechą jednostki. Gracze są często awangardzistami, podatnymi na trendy i kreującymi nowe kierunki działania. U Rogera Callois będzie to coś w stylu [za wikipedią]

Ilinx (oszołomienie) – to kategoria skupiająca wszelkie zabawy oparte o doznania transowe, upojenie i panowanie nad adrenaliną. Np.: „kręcenie się”, karuzela, huśtawka, chodzenie po linie, narty, alpinizm ćwiczenia na trapezie

Zabawa to frywolność. Zabawa jest widziana jako odwrócenie świata do góry nogami. Znajdujemy tutaj zamianę ról, jest to świat groteski obecny w kulturze popularnej. Ta zabawa kontrastuje z etyką pracy, przeciwstawia się przekonaniu, że ciężka praca prowadzi do kształtowania odpowiedniego charakteru. W ten sposób bawi się błazen, komediant.